Categorie: Verleden

Op zondag 7 december 2025 bracht het ’s-Hertogenbosch’ Vocaal Ensemble (HVE) ‘Die Jahreszeiten’ – de seizoenen – van Joseph Haydn in een intensief bewerkte, kortere versie door componist en tevens eigen dirigent Arjan van Baest. Aan deze bijzondere uitvoering werkten drie vocale solisten mee (sopraan Kathelijn van Dongen, tenor Peter Vos en bas Peter-Paul van Beekum), vier houtblazers (fluit Jef Geerincks, hobo Adrie van Beurden, klarinet Denus van Gorp en fagot Jac van Trier) en een pianist (Gabrielka Clout). Het muziekwerk werd omkranst door poëtische bespiegelingen. Het concert duurde een uur en een kwartier.

In ‘Die Jahreszeiten’ werd het publiek meegenomen op een sprankelende, muzikale reis door lente, zomer, herfst en winter. In de oorspronkelijke muziek van Haydn wordt de grootsheid van de schepping bezongen; Van Baest maakte een bewerking waarbij het accent ligt op de natuur en het effect van seizoenswisselingen en veranderingen op de mens.

Het libretto van ‘Die Jahreszeiten’ (1801) werd geschreven door baron Gottfried van Swieten, die ook de teksten voor ‘Die Schöpfung’ van Haydn had gemaakt. Hij liet zich inspireren door het gedicht ‘The Seasons’ van James Thomson (1726-1748). Haydn verklankte met zijn Seizoenen de typische kenmerken van elk jaargetijde, samen met de energie die elk seizoen bij mensen losmaakt.

Maar waar staan we anno 2025 bij deze eeuwenoude muziek? Onze seizoenen lijken op drift, de cyclus van regelmatig terugkerende jaargetijden lijkt verstoord. We zijn minder afhankelijk van het ritme der seizoenen. Op de concertdatum was de winter al begonnen, maar we weten al dat een koud, laat staan wit seizoen er waarschijnlijk weer niet in zit. We kijken met verwondering en bezorgdheid naar de veranderingen die het klimaat en de natuur ondergaan en proberen mee te bewegen. Met ons concert werd de afstand tussen twee eeuwen verschuivingen in de natuur overbrugd en naar deze tijd gebracht. Tussen de verschillende ‘bedrijven’ door werden enkele poëtische teksten van Peter Vos ten gehore gebracht door een aantal van onze koorleden en door Peter van Aar. Het was muisstil tijdens het voordragen ervan. De gedichten beogen de verbinding te maken met de natuur en de beleving daarvan in onze tijd.

En de gevoelstemperatuur? Die maakten wij als ‘s-Hertogenbosch’s Vocaal Ensemble op 7 december behaaglijk warm. En daarbij hielp het natuurlijk dat de Grote Kerk helemaal vol was.

Hier kunt u het boekje van het concert vinden en hier de gedichten.

Wat mis je het allermeest als je huis en haard achter moet laten, al dan niet gedwongen? Waar en wanneer ben je thuis? Wie en wat ben je, als er geen thuis meer is?

Dit concert van ’s-Hertogenbosch’ Vocaal Ensemble ging over ontheemd zijn en ook over lichtpuntjes en veerkracht in lastige tijden. Het koor zong over verlangen naar een veilige haven, letterlijk en figuurlijk, en over de rol van herinneringen, dromen en fantasieën als overlevingsstrategie. Het concert werd afgewisseld door bijpassende indrukwekkende verhalen en gedichten verteld door Peter van Aar en Maria Claessen.

Kern van het concert was ‘Tonight a stolen moment’ (2011) van de Amerikaanse componist Jenni Brandon. Dit indringende werk, vol energie, vertelt de ervaring van mensen op de vlucht. Het gaat over troost vinden bij een stralende sterrenhemel, over het koesteren van dierbare herinneringen en ook: hoe je nieuwe herinneringen maakt, in een nieuwe setting, een nieuwe wereld. Het stuk beweegt van stille intimiteit naar bruisende kracht en weer terug. Instrumentalisten (piano, strijkers, slagwerk) zetten de vocale melodieën kracht bij.

Over hoop. Hoop en verlangen zijn van alle tijden, ook in de muziek. In dit concert vloeiden bijzondere 21^e-eeuwse koorstukken moeiteloos samen met aansprekende, klassiek-romantische stukken uit de 19e eeuw. Wolken, zwevende gedachten en dromen als ‘drug’ of ontsnapping. Beethoven wist in het klotsende water van ‘Meeresstille und glückliche Fahrt’ als geen ander uiting te geven aan innerlijke en uiterlijke stormen èn rust. Rheinberger voegt daar de helende kracht van de natuur aan toe in ‘Die Nacht’. Zo ook de sterren in ‘Sure on this shining night’ (2005) van Morten Lauridsen.

De titel-song ‘Hope is the thing with feathers’ (2019) is van Sarah Quartel, compositie op een gedicht van Emily Dickinson (1830-1886). “Warm, op de beweging van vleugels”, zegt de partituur. Dat zou bijna ook bij de partituur van het sfeervolle werk ‘A farewell’ van Elaine Hagenberg (2018) hebben kunnen staan. ‘A farewell’ is intense ‘close harmony’ over goed afscheid nemen en opnieuw beginnen. The spiritual ‘The road home’ (2002) van Stephen Paulus beweegt vederlicht op vleugels van muziek en emotie.
De kersverse compositie (première) van Arjan van Baest ‘Ich bin der Welt abhanden gekommen’ geeft ruim baan aan beleving van muziek en zang als oplossing voor ontberingen en ongemakken in het persoonlijke leven.

Het programmaboekje vind je hier.

‘s-Hertogenbosch’ Vocaal Ensemble en Kamerkoor Tourdion uit Waalwijk (o.l.v. Henny Korevaar) hebben in dit kerstconcert hun krachten gebundeld met Engelse en Scandinavische koormuziek. Er klonken vier- of meerstemmige carols, daarnaast stukken die geïnspireerd zijn op traditionele volksliederen uit diverse landen.

Een Brabantse bundeling van uiteenlopende kerstklanken in een uitverkochte Grote Kerk, die aanvoelde als een goede huiskamer. Er was aandacht, bezinning en geestdrift. Bij het verhaal ”De laatste droom van de oude eik” kon je een speld horen vallen.

Het was een heerlijk muzikaal feestje met een goed bezochte nazit…. dat krijg je met zoveel Brabanders bij elkaar! Ook het publiek was zeer tevreden.
Smaakt deze muzikale samenwerking o.l.v. twee gedreven dirigenten naar meer?

Hier kunt u het boekje van het concert vinden.

Op zondag 12 mei (moederdag) zongen we om 16:00 uur een Mariavesper in de Sint-Jan begeleid door organist Dennis Vallenduuk.
Het was fijn om in deze prachtige kathedraal te zingen!

Op het programma stonden o.a.:

• Vaughan Williams – Magnificat en Nunc dimittis
• Vaughan Williams – O How Amiable
• Schütz – Psalm 150
• Chilcott – The Lord’s my Shepherd
• Duruflé – Tota pulgra es Maria
• Tavener – Mother Of God

We hebben twee keer opgetreden samen met het Filharmonisch Orkest uit ‘s-Hertogenbosch en twee andere koren: het Trierer Konzertchor (Trier is een zusterstad van Den Bosch) en het Toonkunstkoor Nijmegen.
Het eerste concert was op zaterdagavond 23 maart in het fraaie Jheronimus Bosch Art Center in ‘s-Hertogenbosch en was compleet uitverkocht. Het tweede concert vond plaats op zondagmiddag 24 maart in de Groenestraatkerk in Nijmegen.

Op het programma stonden onder andere het Schicksalslied van Brahms, Cantique de Jean Racine en Les Djinns van Fauré. Hieronder zie je de fraaie poster.
Leuk om te weten: we hebben eerder samen met het koor uit Trier gezongen.

Onze uitvoering vond plaats in de prachtige Sint-Catharinakerk in Den Bosch. We waren zeer tevreden over de uitvoering, net zoals de ruim 180 bezoekers! Behalve deze mis van Joseph Haydn werden enkele werken van Edward Elgar, Wolfgang A. Mozart, Arvo Pärt en John Tavener uitgevoerd. Het concert duurde ruim een uur.

HVE was voor dit project uitgebreid met aantal zangers en werd begeleid door het geweldige Dordrechts Kamerorkest (12 strijkers, 2 trompetten en barokpauken) en organist Ruud Huijbregts. De solopartijen werden gezongen door Linde Schinkel (sopraan), Emilie Wijers (alt), Jelle Leistra (tenor) en Mark Gough (bas).

Joseph Haydn (Oostenrijk, 1732-1809) schreef zijn ‘Missa in Angustiis’ (mis in benarde tijden) op hoge leeftijd en aan het einde van zijn carrière. Deze Latijnse mis wordt, net als enkele andere geestelijke werken die hij in die tijd componeerde, als een meesterwerk beschouwd.
De Missa in Angustiis wordt nu meestal ‘Nelson-mis’ genoemd en kwam tot stand in de zomer van 1798. Dat jaar was net als nu een jaar van heftige beroering, onrust en ontreddering in veel opzichten: sociaal, economisch en vooral: oorlog. Napoleon had in korte tijd diverse veldslagen gewonnen in Oostenrijk. Net voordat de ‘mis in bange tijden’ in première zou gaan, versloegen de Engelsen onder aanvoering van Admiraal Nelson, de Franse vloot bij de Nijl in Egypte. Uiteindelijk leidde de associatie met deze gebeurtenis tot de bijnaam ‘Nelson-mis’.

Het programmaboekje met o.a. informatie over solisten en de vertalingen van de liederen vind je hier.